جامعه ایرانی مدتها است که مسیر عدالتخواهی و به دست گرفتن سرنوشت خویش و مشارکت در ساخت آینده کشورش را آغاز کرده است، مسیری که تغییرات بسیاری را به خود دیده است. اشتیاق و تلاش روزافزون مردم ایران برای تحقق عدالت، برابری، رفاه، آزادی عقیده و رعایت همه جانبۀ حقوق انسانی تمام ساکنان این سرزمین، حاکی از رشد آگاهی و پیشرفت جامعه در مسیر بلوغ جمعی است و امکان دستیابی به جامعهای مبتنی بر این اصول را نوید میدهد.
مردم ایران در طی این مسیر پر فراز و نشیب نشان دادهاند که با وجود تفاوت و تنوع دیدگاهها، عقاید و باورها با وجود پیشنیههای اتنیکی، زبانی و فرهنگی گوناگون ظرفیت وحدت و تلاش و فداکاری در راه آرمانهای مشترکی همچون عدالت و برابری را دارند. زنان و جوانان این سرزمین با وجود اینکه اغلب تواناییهایشان نادیده گرفته شده و به حاشیه رانده شدهاند، در طول سالها نقش برجستهای در پیشبرد تغییرات اجتماعی داشتهاند و شهامت و خلاقیتشان برای مبارزه با تبعیض و ظلم افقهای جدیدی را در راه تحقق جامعهای مترقی گشوده است.
پیشرفت به سوی آرمانهای متعالیای که ایرانیان خواستار آنها هستنند فرایندی بلندمدت است و تعهد و تلاش بیوقفه میطلبد. وضوح فکری نسبت به ویژگیهای آیندۀ مشترکی که هر گروه برای کشور مناسب میبیند و اصول و چارچوبی که جنبههای مختلف زیست جمعی ما میتواند در قالب آنها ساخته شود ضرورتی مبرم به نظر میرسد. مشورت و گفتگو در این رابطه با مشارکت گروههای هر چه بیشتر، شاید یکی از قدمهای اصلی برای رسیدن به توافق جمعی و تضمین دستیابی به خیر عمومی باشد. به علاوه تبدیل این آرمانهای متعالی به واقعیت نیازمند پایبندی به این اصول و ارزشها و شهامت اخلاقی است، خصوصیتی که امروز بخشهای رو به رشدی از جمعیت ایران آن را در زندگی روزمره، در زمینه حرفهای و تحصیلی، در روابط کاری و خانوادگی و در صحنه اجتماع به نمایش میگذارند.
حال شاید زمان مناسبی باشد تا به جنبههای عمیقتری از راهی که جامعه ایران تا به حال پیموده و مسیر پیش رو اندیشید. اصول و چارچوبی که شالودههای آیندهی مشترک ما میتواند بر آنها بنا شود چیست و هر کدام چه دلالتهایی برای زندگی فردی و جمعیمان دارد؟ جامعه در مسیر تحول اجتماعی باید نسبت به چه مسائلی حساسیت نشان دهد و چه مفاهیمی را بازاندیشی کند؟ بازیگران این تحول چه کسانی هستند و هر یک چه نقش موثری دارند؟ نقاط قوت و ضعف مسیر طی شده چیست؟ از چه چیز باید بیم داشت و به چه چیز باید امید بست؟
گفتمان ایران بسیار مشتاق است پرسشها و موضوعاتی از این قبیل را با طیف هر چه وسیعتری از فعالان و اندیشمندان در میان بگذارد و از این طریق در ساخت ایرانی مبتنی بر عدالت و برابری مشارکت داشته باشد. ما از هر فرصتی برای تبادل دیدگاه، تجربه و مشارکت در گفتمانی پیرامون مسیر پیشرفت و تحول ایران استقبال میکنیم و درصددیم به میزانی که امکاناتمان اجازه دهد فضاهای مختلفی برای تفکر و تعمق در ارتباط با ابعاد مختلف آینده ایران فراهم کنیم. این بخش از وبسایت با پیشرفت گفتگوها در فضاهای مختلف با محتواهای مرتبط به روزرسانی خواهد شد.
در این مقاله دکتر مایکل کارلبرگ استاد دانشگاه واشنگتن غربی به موضوع عدالت اجتماعی و راههای رسیدن به آن میپردازد.